Musée La Piscine
Baden in cultuur bij La Piscine de Roubaix
Het zwembad van Roubaix was het werk van de Rijselse architect Albert Baert, en werd gebouwd tussen 1927 en 1932. Het art deco-ontwerp was ultramodern in zijn tijd, en bracht een politieke boodschap van gelijkheid onder de inwoners van Roubaix; alle sociale klassen vonden elkaar gedurende 50 jaar zonder onderscheid in hun geliefde zwembad. In 1985 moesten ze echter de sluiting van hun zwembad accepteren, omdat het dak te fragiel werd. Pas in 2001, na 16 jaar werken, opende het gerestaureerde zwembad opnieuw de deuren, dit keer als museum.
de bouw van het zwembad
twee idealisten
Het zwembad werd gebouwd op verzoek van Jean-Baptiste Lebas, de burgemeester van Roubaix. Toen hij in 1912 als socialist de verkiezingen won, zette hij een programma op dat krachtig inspeelde op de eisen van de bevolking. De Eerste Wereldoorlog kwam heel snel na zijn verkiezing. Hij werd in gevangenschap gestuurd naar Duitsland. Als hij terugkeert, is Roubaix getroffen door tuberculose, een ziekte die een vreselijke ravage veroorzaakt onder de kinderen. Lebas sticht op het platteland de Buitenschool zodat de kinderen daar betere lucht kunnen inademen dan in de stad. Daarna dacht hij aan een zwembad met badkamers om verder de strijd tegen tuberculose aan te gaan.
Architect Albert Baert stond dicht bij een vooruitstrevende industriële bourgeoisie en was op dat moment aan het einde van zijn carrière. Hij wilde het grote werk van zijn leven uitvoeren. Het zwembad beantwoordt aan de tijdgeest met zijn pure art deco-architectuur. Opvallend is de mozaïek in de vorm van een golf die het zwembad omringt. Het grondplan is dat van een cisterciënzer abdij met een centrale tuin en omliggende gebouwen, waarbij het bassin overeenkomt met de kerk. Een christelijke abdij moet naar Jeruzalem kijken en het licht moet er doorheen kunnen. Om deze lichtdoorgang van oost naar west te simuleren, creëert Albert Baert twee grote ramen die de indruk wekken dat de zon aan de ene kant van het gebouw staat.
Oriëntaalse motieven en Grieks-Romeinse filosofie
Voorbij het zwembad waren er heren-, dames- en gezinsbadkamers. Over het algemeen baadde de vader met de jongens en de moeder met de meisjes. Er was een uitkleedcabine en daarna een douchecabine die je bleef gebruiken zolang je in het zwembad was. Nadat elke persoon was vertrokken, kwam er een cabinebediende langs om te desinfecteren. In de kelder was er zelfs een industriële wasserette; terwijl de mensen baden, werd de was verwerkt. Naast stoombaden waren er ook medische baden voor huidziekten, kappers- en manicuresalons. Op de eerste verdieping waren de cabines gereserveerd voor schoolkinderen, met een grote gemeenschappelijke douche. Roubaix was de eerste stad die zwemmen verplicht stelde voor jongeren.
Men wilde de werkende bevolking een zo mooi en schoon mogelijke plek te bieden, die qua filosofie dicht bij de baden uit de klassieke oudheid lag. La Piscine was heel populair als ontsnapping voor de arbeidersklasse aan de monotonie van het stads- en fabrieksleven.
het museum
Het museum heeft een grote collectie van kunstenaars uit het Noorden van Frankrijk. Zowel beelden, keramiek, vazen als schilderijen. De muren hangen overvol. Geen echte kleppers (behalve een Tamara de Lempicka) maar toch een paar mooie ontdekkingen (zoals Bessie Davidson).
Ingrid Vervaeck 