Beaux-Arts, Mons

Na grote namen zoals Keith Haring, Andy Warhol of Niki de Saint-Phalle te hebben geëerd, verwelkomt het BAM voor de allereerste keer in België één van de belangrijkste kunstfiguren uit de 20e eeuw: Roy Lichtenstein, meester van de Amerikaanse Pop Art. Aan de hand van een honderdtal werken (prenten, beeldhouwwerken, wandtapijten, spandoeken, …) die worden tentoongesteld tijdens een retrospectieve rondleiding die gekoppeld is aan de thema‘s die de kunstenaar dierbaar zijn (voorwerpen, vrouwelijke figuren, stripverhalen) wordt het publiek uitgenodigd om een verscheidenheid aan absoluut verrassende technieken te ontdekken. Ontdek binnen de tentoonstelling de verschillende druktechnieken in een echte werkplaats. Naast verklarende videoclips kunt u live naar het werk van kunstenaars kijken. Dompel uzelf onder in dit aangrijpende universum dat vóór zijn tijd een reeks vragen opwierp die specifiek zijn voor de hedendaagse maatschappij, zoals massaconsumptie, reclame, …

Im not really sure what social message my art carries, if any. And I don’t really want it to carry one. I’m not interested in the subject matter to try to teach society anything, or to try to better our world in any way

Roy Lichtenstein (1923-1997) is een van de belangrijkste kunstpersoonlijkheden uit de 20ste eeuw. Zijn werken zijn herkenbaar in een oogopslag en hadden van in de beginjaren van de Pop Art een enorme aantrekkingskracht op meerdere generaties kunstenaars, fotografen en designers. De fascinatie voor de “gedrukte vorm”, de reproduceerbaarheid als inspiratiebron, ligt aan de basis van zijn oeuvre.

• 1923 : Geboorte van Roy Fox Lichtenstein op 27 oktober in Manhattan
• 1940 – 1942 : Na een zomercursus schilderkunst, studeert hij aan de staatsuniversiteit van Ohio en volgt hij een tekencursus bij Hoyt L. Sherman, die een grote invloed zal hebben op zijn werk.
• 1942- 1943: in het Amerikaanse leger dient hij bij een generaal-majoor die hem kaarten laat tekenen en stripplaten laat vergroten voor de legerkrant
• 1961: Hij schildert zijn eerste Pop-werk, Look Mickey en produceert werken die volledig zijn samengesteld door stripbeelden, beroemde personen, publiciteit en verbruiksproducten. Hij schildert zijn figuren met de hand en reproduceert de Ben-Day stippen.
• 1964: Hij ontdekt Rowlux papier
• 1972-178: Start meerdere nieuwe series: Still Life, Bull, Artist’s Studio, Trompe L’oeil, Cubist Still Lifes. Hij realiseert monumentale sculpturen
• 1989-1990: Begin van de Interiors-serie, geïnspireerd op advertenties voor kantoorapparatuur
• 1992: Creëert Barcelona Head, een sculptuur van twintig meter hoog in keramiek, voor de Olympische spelen van Barcelona
• 1997: Lichtenstein sterft plots op 29 september

Crying Girl, 1963

“I take a cliche and try to organize its forms to make it monumental. The difference is often not great, but it is crucial.”

In 1961 ontdekt hij de visuele kwaliteit van de tweedimensionaliteit van de strip, pijler van de Amerikaanse populaire beeldcultuur. Hij neemt één stripvakje uit actie- en oorlogsstrips of romantische meisjesstrips en vergroot dit uit zodat de kleurstippen of Ben-Day dots duidelijk zichtbaar worden. Lichtenstein is geïnteresseerd in de vorm en de impact van de perceptie van het beeld, niet in het onderwerp of de actie. Uit de context van het verhaal genomen benadrukken de prenten hoe onecht de figuren zijn, maar ook hoe weinig nodig is om de illusie van echtheid op te roepen.

De werken met de kleurstippen, de Ben-day dots, zijn de meest herkenbare en bekendste werken van Lichtenstein, hoewel hij ze maar een paar jaar gebruikt heeft. In het begin brengt hij de stippen met de hand aan. Nadien maakt hij gebruik van verschillende hulpmiddelen zoals sjablonen, geperforeerde metaalplaatjes of een tandenborstel. In 1963 neemt hij er zelfs een assistent voor aan.

Ben-Day stippen zijn genoemd naar illustrator en drukker Benjamin Henry Day Jr. die in 1879 deze druktechniek ontwikkelde. Afhankelijk van het effect, de kleur en de optische illusie die nodig zijn, bevinden kleine gekleurde stippen zich dicht bij elkaar, ver uit elkaar of overlappen elkaar. Magenta stippen zijn bijvoorbeeld ver uit elkaar geplaatst om roze te creëren. Stripboeken van de jaren 1950 tot de jaren 1970 gebruikten Ben-Day-stippen in de vier proceskleuren (cyaan, magenta, geel en zwart) om op goedkope wijze schaduw- en secundaire kleuren zoals groen, paars, oranje en huidtinten te creëren op het goedkope papier waarop ze werden gedrukt.

Still lifes, 1972

Pop Art looks out into the world. It doesnt look like a painting of something, it looks like the thing itself.

De poëzie van objecten is ongetwijfeld een van de meest fundamentele thema’s van de Pop Art. Voor Lichtenstein zijn voorwerpen uit het dagelijks leven tekens geworden, waargenomen met intentionele oppervlakkigheid en grove vereenvoudiging. Vanaf de reeks Still Life neemt kleur een centrale plaats in, met een eigen intrinsieke en abstracte waarde, die verder gaat dan het toevallige object dat ze bedekt. De kunstenaar geeft de voorkeur aan “fundamentele” kleuren en vermijdt toongradaties. Hij gebruikt meer en meer diagonale lijnen in plaats van Ben-Day stippen.

Still Life with Picasso, 1973

“I don’t think that I’m over his influence but they probably don’t look like Picassos; Picasso himself would probably have thrown up looking at my pictures.”

Hij ontdekt in 1942 de Guernica van Picasso bij een bezoek aan het Cleveland Museum of Art. Hij bewondert het werk van Picasso, Daumier en Braque. Vanaf 1963 begint hij de meesters en thema’s van de avant-gardisten van de 20ste eeuw te herinterpreteren, steeds op basis van reproducties van drukwerk.

Rowlux

Rowlux, dat in 1964 wordt ontdekt, wordt zijn favoriete onderlaag. Het glanzende oppervlak van dit papier zorgt voor reflecties, reliëf en optische effecten die Lichtenstein op het idee brengen om het materiaal te gebruiken voor de weergave van veranderende hemels of wild zeewater. In zijn landschappen zoals Moons cape (1965) of Landscape 6 (1967) verrijkt hij het Rowlux in zijn composities met zeefdruk of collages.

Rowlux is een polycarbonaat papier waar duizenden miniscule parabole lenzen aan beide kanten van het oppervlak zijn ingewerkt.

Brushstrokes, 1963-1965

“Although I had played with this idea before, it started with a comic book image of a mad artist crossing out, with a large brushstroke ‘X’, the face of a friend that was haunting him… Then I went on to do paintings of brushstrokes alone. I was very interested in characterizing or caricaturing a brushstroke.”

---

Ontdek binnen de tentoonstelling de verschillende druktechnieken in een echte werkplaats. Naast verklarende videoclips kunt u live naar het werk van kunstenaars kijken